Η φωνή είναι μέρος της ταυτότητάς μας. Προτείνουμε σαφείς κανόνες για την κλωνοποίηση και τη χρήση της μέσω τεχνητής νοημοσύνης: με τη συναίνεσή μας και με όρους που γνωρίζουμε και ελέγχουμε.


Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναπαράγει τη φωνή ενός ανθρώπου από ένα μικρό δείγμα ηχογράφησης και να τον βάλει να λέει πράγματα που δεν είπε ποτέ. Η ελληνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία προστατεύουν ήδη τη φωνή σε αρκετές περιπτώσεις. Χρειάζεται όμως να καταλαβαίνουμε τι καλύπτουν όσα υπογράφουμε, ποια δικαιώματα παραχωρούμε και πού μπορούμε να απευθυνθούμε όταν αυτά παραβιάζονται.
Το fonimas δημιουργήθηκε για να ανοίξει αυτή τη συζήτηση δημόσια και να καταθέσει προτάσεις για κάθε συνεργασία που αφορά τη φωνή μας. Ακόμη και όταν επιτρέπουμε την κλωνοποίηση της φωνής μας, η άδεια πρέπει να λέει αν οι ηχογραφήσεις μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για άλλους σκοπούς ή άλλα μοντέλα AI.
Η πρωτοβουλία απευθύνεται σε εκφωνητές, ηθοποιούς, τραγουδιστές και δημιουργούς περιεχομένου, αλλά αφορά κάθε άνθρωπο. Το ότι η φωνή μας ακούγεται δημόσια δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε να κλωνοποιηθεί.
Προσχέδιο για διαβούλευση. Δεν συλλέγουμε υπογραφές. Πριν από οποιοδήποτε επόμενο βήμα, το κείμενο θα ελεγχθεί νομικά και θα συζητηθεί με επαγγελματικούς φορείς και ειδικούς.
Δεν χρειάζεται να συμφωνείτε με τις προτάσεις για να συμμετάσχετε. Αν κάτι λείπει ή διαφωνείτε, στείλτε μας τις παρατηρήσεις σας από τη φόρμα επικοινωνίας.
Πριν δημιουργηθεί ή χρησιμοποιηθεί συνθετικό αντίγραφο της φωνής μας, πρέπει να έχουμε συμφωνήσει γραπτώς, γνωρίζοντας τι ακριβώς επιτρέπουμε. Μια οντισιόν ή μια δημόσια ηχογράφηση δεν πρέπει να θεωρείται από μόνη της άδεια κλωνοποίησης.
Κάθε άδεια πρέπει να ορίζει ποιος θα χρησιμοποιήσει τη συνθετική φωνή, για ποιο σκοπό, σε ποια μέσα, σε ποιες γλώσσες και για πόσο διάστημα. Δεν αρκεί μια άδεια χωρίς χρονικό όριο ή για χρήσεις και τεχνολογίες που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Κάθε χρήση πέρα από όσα συμφωνήθηκαν χρειάζεται νέα άδεια. Όταν λήξει η άδεια, η συνθετική φωνή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται πια.
Η αμοιβή για την ηχογράφηση δεν πρέπει να θεωρείται ότι καλύπτει και κάθε μελλοντική χρήση της συνθετικής φωνής. Ζητάμε ξεχωριστή αμοιβή για την εμπορική αξιοποίησή της, ανάλογη με τη διάρκεια και το εύρος της χρήσης.
Όποιος αποκτά άδεια χρήσης της φωνής μας, είτε είναι πελάτης είτε στούντιο είτε εταιρεία AI, πρέπει να δεσμεύεται γραπτώς ότι θα τη χρησιμοποιεί μόνο για όσα συμφωνήθηκαν. Η αξιοποίηση των ηχογραφήσεων και των χαρακτηριστικών της για γενικά μοντέλα AI, για άλλες συνθετικές φωνές ή για μοντέλα που προκύπτουν από αυτές, καθώς και η διάθεσή τους σε τρίτους, χρειάζεται ξεχωριστή άδεια. Όταν η διάθεση σε τρίτους επιτρέπεται, οι ίδιοι όροι πρέπει να δεσμεύουν κάθε επόμενο αποδέκτη και πρέπει να μπορούμε να μάθουμε ποιοι είναι.
Το κοινό πρέπει να ενημερώνεται με σαφήνεια, με τρόπο που ταιριάζει στο μέσο, όταν ακούει συνθετικό αντίγραφο της φωνής πραγματικού προσώπου.
Η ενημέρωση ότι μια φωνή δημιουργήθηκε με AI δεν αντικαθιστά την άδεια του ανθρώπου που αναπαράγεται.
Όταν η φωνή μας χρησιμοποιείται χωρίς άδεια, χρειάζεται εύκολη διαδικασία αναφοράς και γρήγορη εξέταση της καταγγελίας. Οι πλατφόρμες πρέπει να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους και να σταματούν τις χρήσεις που παραβιάζουν δικαιώματα.

Θάνος Γαλής
Εκφωνητής · Σύμβουλος τεχνολογίας Broadcast
Ιδρυτής της πρωτοβουλίας fonimas
Από το 1995 ασχολούμαι με τον ήχο, την εικόνα και τα δικαιώματα μουσικής. Ως εκδότης μουσικής έχασα έσοδα από έργα που χρησιμοποιήθηκαν χωρίς άδεια, αλλά και από δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης που δεν μου αποδόθηκαν. Από το 2012 συμμετέχω στην εξέλιξη πλατφόρμας audio fingerprinting, που αναγνωρίζει τη μουσική που παίζουν οι ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, ώστε να τεκμηριώνονται τα δικαιώματα. Αυτά, μαζί με την εμπειρία μου ως εκφωνητή, είναι ο λόγος που έφτιαξα το fonimas.
Η φωνή είναι χάρισμα και συναίσθημα, αλλά χρειάζονται χρόνια για να γίνει πραγματικά δική σου. Με την τεχνητή νοημοσύνη, ένα μικρό δείγμα ηχογράφησης αρκεί πλέον για να αντιγραφεί. Γι' αυτό πρέπει να ξέρουμε τι δίνουμε, σε ποιον, για πόσο και με ποια αμοιβή. Θέλω όσοι δουλεύουν με τη φωνή τους να γνωρίζουν από την αρχή τι υπογράφουν.
Η φωνή, ως στοιχείο της ταυτότητας του ανθρώπου, προστατεύεται στο πλαίσιο του δικαιώματος στην προσωπικότητα (άρθρο 57 Αστικού Κώδικα), ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για επαγγελματία. Όποιος προσβάλλεται παράνομα μπορεί να ζητήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον. Αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί να ζητήσει και αποζημίωση.
Ο ν. 2121/1993 αναγνωρίζει συγγενικά δικαιώματα στους ερμηνευτές καλλιτέχνες, δηλαδή σε όσους ερμηνεύουν ή εκτελούν έργα του πνεύματος (άρθρο 46). Ο εκφωνητής υπάγεται σε αυτά όταν η εκφώνηση αποτελεί ερμηνεία έργου, όπως συνήθως στην αφήγηση ή στο ντουμπλάζ. Στις διαφημίσεις και στα τηλεφωνικά μηνύματα το ζήτημα κρίνεται κατά περίπτωση. Τα δικαιώματα αυτά προστατεύουν την ερμηνεία και την εγγραφή της, όχι τη φωνή ως τέτοια.
Ο ν. 5321/2026 (ΦΕΚ Α΄ 114/20.07.2026) θεσπίζει τα εθνικά μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Σ.Ε.ΔΙ.Κ.Ε. (Σωματείο Ερμηνευτών Διαφημιστικών Κειμένων Ελλάδας) έχει δημοσιεύσει τη θέση του για τη χρήση AI στη φωνή, δίνοντας έμφαση στην έγγραφη συναίνεση πριν από τη χρήση, στη συγκεκριμένη διάρκεια και στην ανάγκη νέας άδειας και αμοιβής για νέες χρήσεις. Η αναφορά γίνεται για ενημέρωση.
Ο ιδρυτής του fonimas είναι μέλος του Σ.Ε.ΔΙ.Κ.Ε.
Η πρωτοβουλία είναι ανεξάρτητη και δεν εκπροσωπεί το Σωματείο.
Νόμος 2121/1993, άρθρο 46, στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας
Ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) προβλέπει υποχρεώσεις διαφάνειας για περιεχόμενο που δημιουργείται ή τροποποιείται μέσω AI. Το άρθρο 50 περιλαμβάνει κανόνες για τη σήμανση συνθετικού περιεχομένου και την ενημέρωση του κοινού για deepfakes εικόνας, ήχου και βίντεο, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Οι υποχρεώσεις αυτές εφαρμόζονται από τις 2 Αυγούστου 2026. Για συστήματα AI που είχαν διατεθεί στην αγορά πριν από αυτή την ημερομηνία, προβλέπεται μεταβατική προθεσμία έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026, μόνο για την υποχρέωση των παρόχων σχετικά με τη σήμανση και την ανίχνευση συνθετικού περιεχομένου του άρθρου 50 παρ. 2.
Ο GDPR εφαρμόζεται όταν γίνεται επεξεργασία φωνής που αποτελεί προσωπικό δεδομένο.
Ο Κανονισμός για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) προβλέπει μηχανισμούς αναφοράς παράνομου περιεχομένου στους παρόχους φιλοξενίας, μεταξύ των οποίων και οι πλατφόρμες, καθώς και υποχρεώσεις αιτιολόγησης συγκεκριμένων αποφάσεων περιορισμού περιεχομένου. Το αν μια χρήση φωνής είναι παράνομη κρίνεται με βάση άλλες διατάξεις, όπως το δικαίωμα στην προσωπικότητα, τα συγγενικά δικαιώματα ή την προστασία δεδομένων.
Η ενημέρωση ότι μια φωνή δημιουργήθηκε με AI δεν αντικαθιστά τις απαραίτητες άδειες για τη χρήση της.
Άρθρο 50 του AI Act στα ελληνικά, σε μη επίσημη ενημερωτική ιστοσελίδα
Διευκρινίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το άρθρο 50 και τις ημερομηνίες εφαρμογής, στα αγγλικά
Στη Δανία, το νομοσχέδιο L49, που κατατέθηκε στη Βουλή τον Οκτώβριο του 2026, απαγορεύει να διατίθενται δημόσια ρεαλιστικές ψηφιακές απομιμήσεις της φωνής και της εμφάνισης ενός ανθρώπου χωρίς τη συναίνεσή του, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Αν ψηφιστεί, προβλέπεται να ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα αίτημα πολιτών (petition) προς το Κοινοβούλιο ζητά ισχυρότερη νομική προστασία της φωνής απέναντι στην κλωνοποίηση μέσω AI. Η κυβέρνηση απάντησε στις 17 Νοεμβρίου 2026 ότι εξετάζει τρόπους να ενισχύσει την προστασία και σχεδιάζει δημόσια διαβούλευση για τα ψηφιακά αντίγραφα. Κανένα από τα δύο δεν είναι ακόμη νόμος.
Ηνωμένο Βασίλειο: Αίτημα πολιτών (petition) για την προστασία της φωνής
Το fonimas είναι μια ανεξάρτητη, ακομμάτιστη πρωτοβουλία ενημέρωσης και διαλόγου για την προστασία της φωνής από μη εξουσιοδοτημένη κλωνοποίηση και χρήση μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Διαμορφώνουμε προτάσεις για σαφείς άδειες, συγκεκριμένα όρια χρήσης και δίκαιη αμοιβή στην επαγγελματική αξιοποίηση.
Το fonimas είναι ανεξάρτητη πρωτοβουλία του Θάνου Γαλή. Δεν εκπροσωπεί σωματείο ή επαγγελματικό κλάδο. Σκοπός του είναι να συμβάλει στη δημόσια συζήτηση για την προστασία της φωνής, με προτάσεις και παρατηρήσεις από επαγγελματίες, φορείς και ειδικούς.
Όχι. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει δημιουργικές και επαγγελματικές δυνατότητες, όπως ένα συνθετικό αντίγραφο φωνής που χρησιμοποιείται με την άδεια του ανθρώπου στον οποίο ανήκει η φωνή, για συγκεκριμένο σκοπό, διάρκεια και αμοιβή. Θέλουμε ο άνθρωπος να γνωρίζει και να ελέγχει τι επιτρέπει.
Η δημόσια πρόσβαση σε μια ηχογράφηση δεν αποτελεί από μόνη της άδεια κλωνοποίησης της φωνής. Το ότι κάποιος μπορεί να ακούσει ή να κατεβάσει ένα βίντεο ή podcast δεν σημαίνει ότι έχει εξασφαλίσει τα δικαιώματα για κάθε περαιτέρω χρήση του.
Δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Χρειάζεται να εξετάζεται τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία. Η ηχογράφηση για μια διαφήμιση, αφήγηση ή τηλεφωνικό μήνυμα δεν σημαίνει από μόνη της αποδοχή της δημιουργίας συνθετικής φωνής ή της εκπαίδευσης μοντέλων AI. Η θέση μας είναι ότι αυτές οι χρήσεις χρειάζονται ξεχωριστούς, σαφείς όρους. Δείτε γιατί πρόκειται για τρεις διαφορετικές άδειες.
Η συμφωνία πρέπει να το προβλέπει από την αρχή: τι γίνεται με τις ηχογραφήσεις, με τα μοντέλα ή τις συνθετικές φωνές που έχουν ήδη δημιουργηθεί και με όσους τα έχουν λάβει, καθώς και πώς επιβεβαιώνεται γραπτώς η διακοπή της χρήσης. Από ένα μοντέλο που έχει ήδη εκπαιδευτεί δεν είναι πάντα εφικτό να αφαιρεθούν τεχνικά τα δεδομένα του. Γι' αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πριν υπογράψουμε τι μπορεί να διαγραφεί και τι όχι. Όταν η επεξεργασία της φωνής βασίζεται στη συναίνεση, ο GDPR προβλέπει ότι η συναίνεση μπορεί να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή και ότι η ανάκληση δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της επεξεργασίας που έγινε πριν από αυτήν (άρθρο 7 παρ. 3).
Η ένδειξη ενημερώνει το κοινό για τον τρόπο παραγωγής του περιεχομένου. Δεν αποδεικνύει ότι έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητες άδειες για τη φωνή ή το υλικό που χρησιμοποιήθηκε και δεν αντικαθιστά αυτές τις άδειες.
Όχι. Το fonimas δεν παρέχει εξατομικευμένες νομικές συμβουλές, δεν αναλαμβάνει προσωπικές υποθέσεις και δεν λειτουργεί ως αρχή καταγγελιών. Η επικοινωνία αφορά τεκμηριωμένες παρατηρήσεις για το ζήτημα και για τις προτάσεις της πρωτοβουλίας. Δεν ζητάμε χρήματα για τη συμμετοχή ή την επικοινωνία μαζί μας.
Μπορείτε να μας στείλετε ερωτήσεις και παρατηρήσεις για τις προτάσεις της πρωτοβουλίας και την προστασία της φωνής από μη εξουσιοδοτημένη κλωνοποίηση και χρήση μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Το fonimas δεν παρέχει εξατομικευμένες νομικές συμβουλές και δεν αναλαμβάνει προσωπικές υποθέσεις ή καταγγελίες.
Το fonimas δεν θα σας ζητήσει ποτέ χρήματα, ούτε με προσωπικό μήνυμα ούτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο. Αν λάβετε τέτοιο αίτημα στο όνομά μας, μην πληρώσετε και ενημερώστε μας.
© 2026 fonimas · Our voice belongs to us